Görme gelişiminin yaşa uygun yöntemlerle değerlendirilmesi
Çocuk göz muayenesi, gözlerin yapısını ve görmenin gelişimini birlikte değerlendirir. Muayene için çocuğun konuşması veya harfleri öğrenmesi gerekmez. Bebeklikten itibaren yaşına ve iletişim becerisine uygun yöntemler kullanılabilir. Amaç, görmeyi etkileyebilecek durumları fark etmek ve gerektiğinde takip veya tedavi planlamaktır.
Çocuklar bulanık görmeyi normal kabul edebilir ya da daha iyi gören gözlerini kullanarak bir farkı dile getirmeyebilir. Bu nedenle şikâyet olmaması, her iki gözün eşit ve yeterli gördüğünü tek başına göstermez.
Muayenede hangi alanlara bakılır?
Her gözün görmesi, gözlerin hareketleri ve hizalanması, göz bebekleri ve gözün yapıları değerlendirilir. Bebeklerde bir nesneye yönelme ve takip gibi davranışlardan yararlanılabilir. Daha büyük çocuklarda şekil, eşleştirme veya harf testleri kullanılabilir. Gözlük ihtiyacı ve göz tembelliği açısından bulgular birlikte yorumlanır.
Gerekli görüldüğünde damlalı ölçümler yapılır. Çocukların güçlü odaklanma sistemi nedeniyle damlasız cihaz ölçümü her zaman yeterli olmayabilir. Kullanılan damlalar, uygun ölçüme ve gözün iç yapılarının değerlendirilmesine yardımcı olur.
Ne zaman değerlendirme istenmeli?
Göz kayması, başını eğerek bakma, bir gözü kapatma, uzağı seçememe veya sürekli göz ovuşturma gibi belirtiler paylaşılmalıdır. Tarama sonucunda yönlendirme yapılmışsa ayrıntılı değerlendirme tamamlanmalıdır. Prematüre doğum ve ailede göz hastalığı öyküsü de muayene planında önem taşıyabilir. Göz bebeğinde beyaz yansıma varsa rutin randevu beklenmemelidir.
Aileler muayeneye nasıl hazırlanabilir?
Çocuğa muayeneyi bir sınav gibi anlatmayın. Resimlere bakılacağı ve gözlerinin inceleneceği sade biçimde açıklanabilir. Mevcut gözlüğü, önceki raporları ve sevdiği küçük bir oyuncağı getirin. Muayene sırasında cevap vermesine yardımcı olmak yerine ekibin yönlendirmesini izleyin.
Damlalı inceleme sonrası geçici yakın bulanıklığı veya ışık hassasiyeti olabilir. Randevu sonrasında yoğun yakın çalışma planlamamak ve gerekirse okuluna bilgi vermek yararlıdır. Kontrol aralığı muayene bulgularına göre belirlenir.
Sık Sorulan Sorular
Çocuğum iş birliği yapmazsa muayene yapılamaz mı?
Yaşa uygun farklı yöntemlerden yararlanılabilir; gerektiğinde değerlendirme başka bir görüşmede tamamlanır.
Tarama ile göz muayenesi aynı mı?
Tarama, ayrıntılı inceleme gereksinimini belirlemeye yardımcı olur; bütün göz sorunlarını dışlamaz.
Her kontrolde damla gerekir mi?
Karar muayenenin amacına ve önceki bulgulara göre verilir.