Göze kimyasal madde kaçtığında ilk adım, gözü hemen bol ve temiz suyla yıkamaya başlamaktır; değerlendirme beklerken yıkamayı geciktirmeyin. Özellikle güçlü temizlik maddeleri ciddi hasara yol açabilir. Ürünün etkisini gözün dış görünümünden anlamaya çalışmak zaman kaybettirebilir.
İlk anda ne yapılmalı?
Gözü hemen bol, temiz ve sıcak olmayan suyla yıkamaya başlayın. Göz kapaklarını açık tutarak düşük basınçlı suyu en az 20 dakika akıtın. Özel bir sıvı bulmak için beklemeyin. Yardım isterken yıkamayı sürdürün. Kimyasalı başka bir kimyasalla etkisizleştirmeye çalışmayın ve gözü ovuşturmayın.
Ne zaman acil yardım gerekir?
Güçlü kimyasal teması, görme değişikliği, şiddetli ağrı veya gözü açamama acil değerlendirme gerektirir. Türkiye'de 112'den yardım istenebilir. Mümkünse kullanılan ürünün ambalajını veya etiket fotoğrafını yanınıza alın; bunu yapmak yıkamayı veya başvuruyu geciktirmemelidir. Görmeniz etkilenmişse araç kullanmayın.
Diğer yaralanmalardan farkı
Göze saplanmış bir cisim varsa onu çıkarmaya çalışmayın ve göze baskı uygulamayın; acil yardım alın. Kimyasal temasta yıkama talimatı, saplanmış cismi evde müdahaleyle çıkarma anlamına gelmez. İşlem sonrasında rahatlama olsa bile güçlü kimyasal maruziyeti tıbbi değerlendirme gerektirir. Evde kalan damlalar uygun ilk yardımın yerini tutmaz.
Neden önce ürünün ne olduğunu araştırmakla zaman kaybedilmez?
Maruziyetin ayrıntıları tedavi için yararlıdır, ancak ilk yıkamayı geciktirmemelidir. Evde olay olduğunda bir kişi yıkamaya yardımcı olurken başka biri acil yardım arayabilir veya ürün bilgisini hazırlayabilir. Yalnızsanız önceliğiniz yıkamayı başlatmak ve yardım istemektir. İnternette ürünün içeriğini uzun süre araştırmak, göze özel damla aramak veya şikâyetin artmasını beklemek uygun değildir. Ambalajdaki ilk yardım talimatı sağlık ekibine aktarılabilir; farklı maddeleri karıştırarak karşı etki yaratmaya çalışmayın.
İş yerinde veya çocuklarda olay nasıl yönetilebilir?
İş ortamında göz yıkama istasyonunun yerinin önceden bilinmesi önemlidir. Olaydan sonra iş güvenliği düzeni çerçevesinde ürün bilgisine ulaşılabilir, fakat idari işlemler tıbbi yardımı geciktirmemelidir. Çocuklarda korku nedeniyle gözü açık tutmak zor olabilir; sakin bir yetişkinin yardımı ve acil sağlık yönlendirmesi gerekebilir. Gözü zorlayarak bastırmayın. Yardım ekibine temas zamanını, yıkamanın ne zaman başladığını ve bilinen ürün adını söyleyin. Ağrının azalması, güçlü kimyasalın zarar vermediğini kesin olarak göstermez. İlk yardımın ardından önerilen muayene ve kontrolleri tamamlayın. Aynı olayın tekrarlamaması için temizlik maddelerini etiketli ambalajında ve çocukların erişemeyeceği yerde tutmak gibi çevresel önlemleri daha sonra ele alın.